Rynek poligraficzny
Czasopisma
Książki
Opakowania
Akcydensy
Reklama zewnętrzna
Specjalne zastosowania
Usługi, maszyny, materiały

Dowody

na skuteczność

czasopism

Stoimy u progu prawdopodobnie największej rewolucji kreatywnej w dziejach czasopism. Technologia sprawia, że są one coraz bardziej interaktywne, dostosowane do platform cyfrowych. Wydawcy chcą, by ich marki służyły na wszystkich platformach: zarówno odbiorcom, jak i reklamodawcom. Jak to zrobić?

W 2012 r.  ukazała się bardzo cenna i wciąż aktualna praca poświęcona rynkowi czasopism. Jest to ponadstustronicowa publikacja pełna badań i case studies z całego świata, pokazujących, że magazyny są jednym z najbardziej skutecznych mediów w docieraniu do odbiorcy. Raport "Dowody na skuteczność czasopism" (ang. "Proof of Performance. Making the Case for Magazine Media") został wydany przez międzynarodową organizację FIPP (International Federation of the Periodical Press), a autorem, któremu FIPP zleciło opracowanie raportu, jest wybitny badacz mediów Guy Consterdine. W Polsce raport ukazał się dzięki wspólnym staraniom Izby Wydawców Prasy, Związku Kontroli Dystrybucji Prasy oraz Polskich Badań Czytelnictwa.

Wsparta licznymi badaniami publikacja jest przeglądem zwyczajów czytelniczych dotyczących konsumpcji treści magazynowych zarówno w druku, jak i w wersjach cyfrowych. Zawarte w niej przykłady działań reklamowych demonstrują efektywność tego medium oraz mogą stanowić źródło inspiracji tak dla marketerów, jak i wydawców.

Pierwsze teksty reklamowe pojawiły się już w starożytnym Egipcie. Były pisane ręcznie, na papirusie. Od tamtej pory do dzisiaj trwa dyskusja o skuteczności reklamy. Reklamodawcy mogą wybierać między telewizją kablową, satelitarną, radiem ogólnopolskim a lokalnym, reklamą w kinie, reklamą zewnętrzną, całą gamą tytułów prasowych czy e-mailami wysyłanymi bezpośrednio do odbiorcy. Pojawiło się też nowe medium - internet, a wraz z nim globalne media społecznościowe, takie jak Facebook i YouTube. Nowy, ogromny rynek powstał wraz z przyjściem na świat iPada w 2010 roku. Sprzedaż tabletów sięgnęła kilkuset milionów. To fundamentalnie zmieniło branżę prasową.

Tradycyjne czasopisma docierają teraz do klienta zawsze "podłączonego", stając się dostępne, kiedy chcemy, gdzie chcemy i jak chcemy. Reklamodawcy muszą przede wszystkim zrozumieć, jak rewolucja internetowa wpłynęła na sposób działania reklamy, której nośnikiem są czasopisma.

Tempo zmian dotyczących metod dostarczania treści prasowych sprawia, że wydawcy zmuszeni są na bieżąco uczyć się przenoszenia redakcyjnych i reklamowych treści do form cyfrowych. Jak konsumenci korzystają z drukowanych i cyfrowych czasopism? Jaką wykazują się one efektywnością? Dziś treści dostarczane przez wydawców ukazują się w wielu nowych formach medialnych, do których możemy zaliczyć tablety, smartfony, strony internetowe, cyfrowe repliki magazynów drukowanych, media społecznoiowe, newslettery czy e-maile. Jest prawdopodobne, że większość zysku będą przynosić największym wydawcom cyfrowe platformy. Niektórzy już osiągnęli ten poziom. To zapowiada świetlaną przyszłość dla firm publikujących treść.

Stosunek konsumenta do czasopisma

Niezależnie od tego, kim jest dany czytelnik i jakie ma pasje, znajdzie czasopismo, które odpowiada jego cechom i zainteresowaniom. To prowadzi do emocjonalnego przywiązania, jakie rodzi się w czytelniku do takiego tytułu. Jeśli czasopismo dostraja się do oczekiwań czytelnika, dochodzi do identyfikacji z czasopismem. Czytelnik odczuwa silną, opartą na zaufaniu relację. Proces doboru magazynu do naszej osobowości jest podobny do wyboru przyjaciół. Czytelnicy opisują swoje ulubione magazyny tak, jak opisują najlepszych przyjaciół.

Odsetek osób przyznających się do danej motywacji do czytania czasopism wśród regularnych czytelników

Na podstawie brytyjskich badań "Carat's Connection System" z 2010 r.  najczęstsze motywacje, którymi kierują się stali czytelnicy czasopism, to: inspiracja do nowych pomysłów, nauka, rozrywka i relaks oraz adekwatność treści do zainteresowań.

Ta zasada działa również po pojawieniu się internetu i innych platform cyfrowych. Czytelnik zapoznaje się z treścią dokładnie, analizuje wydanie, odwiedza ponownie przeczytane strony. To oznacza, że rośnie ekspozycja kontentu, również reklamowego. Czytelnik nie zawsze robi to w dniu publikacji, czasem w ciągu następnych dni lub nawet tygodni. Podczas planowania usytuowania reklamy w kampanii kluczowe jest więc wzięcie pod uwagę tempa akumulacji czytelnictwa w celu kontrolowania ekspozycji reklam z tygodnia na tydzień. Dotyczy to również dokonywania oceny efektywności reklam zamieszczanych w czasopismach.

Średnia liczba kontaktów z wydaniem na czytelnika według kategorii czasopisma

Dla reklamodawców aktywny udział czytelników ma duże znaczenie, ponieważ jak wykazały liczne badania, wysoki poziom zaangażowania w czytanie czasopisma przenosi się również na materiał reklamowy zamieszczony w publikacji, zwiększając prawdopodobieństwo podjęcia działań przez konsumenta. I tak np. według niemieckiego programu badawczego Ad Impact Monitor, 38-letnia kobieta czytała jedno, czerwcowe wydanie "Vogue'a" sześciokrotnie od 13 maja do 18 czerwca. Tylko dwie strony magazynu pozostały nieotwarte, a prawie wszystkie otwarte przynajmniej dwa razy. Według licznych badań, wielokrotne czytanie poszczególnych wydań, którego konsekwencją jest wysoka ekspozycja reklam, jest jednym z powodów, dla którego czasopisma są tak efektywnym medium reklamowym. Zjawisko wielokrotnego sięgania po ten sam magazyn występuje w każdym kraju.

Porównanie siły oddziaływania artykułów redakcyjnych i reklam

Siła oddziaływania reklamy drukowanej

Czytelnicy wybierają magazyny, które odpowiadają ich zainteresowaniom i poglądom. Reklamodawcy starannie dobierają reklamy, które mają z dużym prawdopodobieństwem zainteresować czytelnika. Precyzyjne dopasowanie materiału do czytelników to targetowanie. Dobrze dobrana grupa docelowa oznacza, że reklama nie zostanie zmarnowana. Czasopisma próbują często trafiać do najbardziej wartościowych klientów, czyli takich, którzy na produkty wydają najwięcej.

Reklamy w magazynach uważane są przez czytelników za praktyczne i pomocne przy decyzji o zakupie. Czasopismo jest jedynym medium, w którym omijanie reklam przez odbiorcę nie stanowi dla niego problemu, tak jak "szum" reklamowy czy wysoka proporcja reklam do treści. To duży atut czasopism. Przeciętną reklamę w czasopiśmie widzi przynajmniej 90 proc. czytelników, a to właśnie zauważalność reklamy jest obecnie jedną z najpopularniejszych miar wpływu reklamy w czasopismach. Wśród odbiorców, którzy zauważają reklamę, wielu podejmuje działania: rozmowę o produkcie, szukanie dodatkowych informacji np. w internecie czy polecenie produktu innej osobie, wreszcie rozważenie jego kupna. Tak więc kampania reklamowa w czasopiśmie odgrywa dużą rolę w "podróży" konsumenta do zakupu produktu.

Amerykańska agencja medialna Starcom poprosiła swoich konsumentów o wyrwanie z ulubionych magazynów 10 stron, które najlepiej podsumowują istotę publikacji. Przeciętnie trzy z wyrwanych stron przedstawiały reklamy. Stanowi to dobitny dowód na obraz reklamy cenionej przez czytelnika jako użytecznej zawartości czasopisma.

Dlaczego czytam reklamy? Odsetek wszystkich czytelników, którzy wybrali jedną z powyższych opcji

Australijskie badania "Media Matchmaker: It's About Relationships" z 2007 r.  pokazały, że reklamy w czasopismach postrzegane są jako adekwatne, atrakcyjne i pomocne w kwestii decyzji, co kupić. W badaniu Magazine Engagement Study opublikowanym w Holandii w 2007 r.  zbadano powody, dla których czytelnicy czytają reklamy. Do najbardziej popularnych należały: praktyczne rady, informacje i nowe pomysły. Największą siłę oddziaływania reklama ma w przypadku, gdy czasopismo, reklama i czytelnik są do siebie nawzajem dostrojeni tematycznie. Trzy czwarte zaangażowanych czytelników potwierdziło, że odwiedziło sklep lub stronę internetową produktu lub marki po zobaczeniu reklamy.

Według brytyjskiego badania "Magnify" z 2011 r.  czytelnictwo części lub całego kontentu było wyższe dla artykułów redakcyjnych, jednak to po przeczytaniu reklamy często podejmowano działanie: szukano dalszych informacji, odwiedzano strony www czy rozmyślano nad zakupem produktu.

Niestandardowe działania w reklamach drukowanych

Pomysłowe i niespotykane działania zwiększają oddziaływanie kampanii reklamowej. Cała rozkładówka to samodzielna, niczym niezakłócona rozmowa z czytelnikiem. Wartość komunikacyjna reklamy rozkładówkowej wykracza poza wyższe wyniki zauważalności reklamy.

Jeszcze wyższą siłę oddziaływania mają dodatkowe zakładki. Dobrze sprawdzają się specjalny papier, niestandardowe faktury i materiały czy tłoczenia. Do reklamodawcy zbliżają czytelnika próbki, vouchery i podarunki - muszą być jednak dostosowane do odbiorcy. Artykuły sponsorowane pozwalają reklamodawcy uczestniczyć w kreowaniu wizerunku magazynu. Czytelnicy podchodzą do nich przychylnie, wierzą bowiem, że ulubiony wydawca zapewnia bezstronność treści.

Zauważalność niestandardowych działań reklamowych w porównaniu ze zwykłą reklamą (dane indeksowane na 100 pkt)

Holenderskie badania "Taking Advantage of Editorial Credibility" z 2012 r.  potwierdziły, że artykuły sponsorowane są wysoko cenione zarówno w magazynach drukowanych, jak i na stronach internetowych wydawców.

Zaskakująco dobre wyniki dało też według badań GfK MRI w USA w 2011 r.  stosowanie reklam zapachowych - ich zauważalność była o 10 proc. większa niż wszystkich reklam i wynosiła 64 procent.

Nowe możliwości otwierają urządzenia mobilne. Kody kreskowe czy znaki wodne czynią magazyn drukowany bardziej interaktywnym. Możemy obejrzeć film, posłuchać piosenki, przejść do sklepu internetowego prosto z drukowanej strony magazynu za pomocą smartfona czy tabletu.

Użytkowanie formatów cyfrowych

Strony www i druk uzupełniają się w dobrze prowadzonym czasopiśmie. Czytelnicy korzystają z obu platform, wyszukując na każdej innych informacji. Czasopismo czytają zwykle, by miło spędzić czas, poszukać inspiracji, podczas gdy strona internetowa służy do sprawdzenia konkretnych informacji czy aktualnych wiadomości.

Czytelnicy wydań elektronicznych na urządzeniach przenośnych bądź komputerach osobistych to bardzo cenna grupa docelowa dla reklamodawców: mają wyższe dochody oraz wykształcenie i niższy przeciętny wiek. Poświęcają również dużo więcej czasu i uwagi na czytanie magazynów cyfrowych niż stron internetowych. Nowej rozrywki w stosunku do wersji drukowanej dostarczają czytelnikom tablety. Zwiększają one całkowitą ilość treści czasopisma czytanych przez odbiorców na wszystkich platformach. Interaktywność w wydaniu cyfrowym pogłębia zaangażowanie czytelnika i wzbogaca doznania. Im bardziej pomysłowa i interaktywna treść, tym większe zaangażowanie czytelnika.

Reklamy w formatach cyfrowych

Zarówno w magazynach drukowanych, jak i na stronach internetowych zaufanie czytelnika jest kluczowe. Jest ono większe niż w portalach społecznościowych. Zaufanie przenosi się z wersji drukowanej na stronę internetową magazynu. Trzeba jednak zauważyć, że 31 proc. reklam na stronach internetowych pozostaje całkowicie niezauważonych.

Użytkownicy wydań elektronicznych są bardziej podatni na dostosowane do nich reklamy. Uważają, że reklamy cyfrowe dostarczają więcej informacji niż reklamy drukowane. Reklama odgrywa ważną rolę w treści wydania elektronicznego. Reklamy w aplikacjach przykuwają uwagę i motywują do działania bardziej niż ich wersje drukowane. Konsumenci są ciekawi reklam, które w pełni wykorzystują unikalne cechy tabletu: możliwość oglądania filmów, ekran dotykowy, wchodzenia w nowe okna, gry, animacje. Pierwsze wyniki badań pokazują, że reklamy na tabletach dają lepsze rezultaty niż te na mniejszym ekranie smartfona. Wydawcy mogą skutecznie zaistnieć na portalach społecznościowych, korzystając z osobistych relacji i zaufania, które tworzą się między markami a konsumentami.

Czytelnicy wydań elektronicznych na tabletach są znacznie bardziej skorzy do działania w wyniku reklamy. Dowodem jest to, że przeznaczają znaczną część swoich dochodów na regularną subskrypcję elektronicznego wydania czasopisma. To zupełne przeciwieństwo stron internetowych, których konsumenci oczekują, że cały kontent będzie darmowy.

Odsetek osób postrzegających reklamę jako zakłócenie

Porównywanie czasopism z innymi mediami

Mocne strony czasopism w porównaniu z telewizją, internetem, radiem i dziennikiem, to identyfikacja z określonymi wartościami, stymulacja, entuzjazm, wiedza o nowych trendach, wiarygodne informacje wraz z radami. Ponadto w przeciwieństwie do radia i telewizji prasa pozwala swobodnie poruszać się po treści.

Czytelnicy czasopism mają do reklam dużo pozytywniejszy stosunek niż użytkownicy innych mediów. Inwazyjność reklam w telewizji czy radiu rodzi frustrację wśród odbiorców. Reklam nie można pominąć, pełną kontrolę ma tu nadawca, nie odbiorca. Odwrotnie jest w prasie - gdy nie chcemy oglądać reklamy, po prostu przenosimy wzrok gdzie indziej.

Targetowa natura reklam umieszczanych w czasopismach oznacza ich dostosowanie do czytelników, a więc również ich większe zainteresowanie. Reklamy w czasopismach są też mile widziane wśród czytelników, a to wyjątkowe w mediach. Czasopisma bardzo skutecznie motywują odbiorcę do działania: szukania dalszych informacji czy podejmowania rozmów o produkcie. Ważna jest tu też bliskość czytelnika z wybraną przez niego marką i rola spoiwa społeczności osób o podobnych poglądach. To rodzi wyjątkową wartość i rolę mediów magazynowych w multimedialnej kampanii reklamowej.

Natura mediów drukowanych jest taka, że wymagają pełnego skupienia przy ich czytaniu. Według ankiety "AIM Engagement Survey" przeprowadzonej w Indiach 65 proc. czytelników czasopism czyta w całkowitym skupieniu, podczas gdy tylko 35 proc. telewidzów i 11 słuchaczy radia poświęca tym mediom całą swoją uwagę. Gdy dochodzi do równoczesnego korzystania z kilku mediów, wygrywają również czasopisma, w formie drukowanej i elektronicznej. Na przykład według badań "iPad Media Impact Study" opublikowanych przez Axel Springer w Niemczech 93 proc. osób jednocześnie korzystających z iPada i telewizji wybierało iPada, a tylko 2 proc. telewizję.

Na Tajwanie opublikowano w 2011 r.  raport "Survey on Consumption Trends of Magazine Readers in Taiwan". Wśród czytelników poświęcających co najmniej godzinę tygodniowo czasopismom 51 proc. postrzega reklamę telewizyjną jako przeszkodę w oglądaniu, podczas gdy tylko 7 proc. myśli tak o reklamie w magazynach. Jeszcze bardziej jednoznaczne wyniki badań płyną z Niemiec. Ankieta przeprowadzona przez Institut für Demoskopie Alsenbach wykazała, że 73 proc. dorosłych telewidzów zgadza się z następującym zdaniem: "Reklama w tym medium bardzo mnie irytuje". Dla prasy papierowej wskaźnik ten wyniósł tylko 7 procent.

Efektywność kampanii reklamowych w czasopismach

Badania nad wieloma markami pokazują, że kampanie oparte tylko na czasopismach generują przeciętnie 10-12-procentowy wzrost sprzedaży. Przeciętna inwestycja przynosiła duży zysk.

W Stanach Zjednoczonych po zbadaniu w 2011 r.  14 marek reklamowanych wyłącznie w czasopismach wydawanych przez Meredith Corporation stwierdzono, że wszystkie marki odnotowały wzrost sprzedaży wskutek kampanii reklamowej. We wszystkich 14 przypadkach kontakt z reklamą w czasopismach skutkował wzrostem wydatków na reklamowane produkty - średnio o 10 procent. Średni wzrost sprzedaży przypadający na jednego dolara zainwestowanego w reklamę w czasopismach wyniósł 6,61 dolara.

Podobne zjawisko zaobserwowano w Wielkiej Brytanii, gdzie po podliczeniu wyników badań brytyjskiego związku wydawców PPA (Professional Publishers' Association) okazało się, że średni wzrost sprzedaży 20 marek wśród osób niewystawionych na działanie kampanii w czasopismach wyniósł 10 proc., natomiast wśród osób, do których dotarła kampania, wzrost sprzedaży wyniósł 21,6 procent. Można więc wnioskować, że reklamy w czasopismach były odpowiedzialne za 11,6 proc. wzrostu sprzedaży.

Dzięki reklamie w czasopismach marka może pozyskiwać nowych klientów, jednocześnie zwiększając cotygodniową siłę zakupu. Zasięg 20 przebadanych marek wzrósł o 7 proc. w przypadku osób niemających kontaktu z kampanią w czasopismach, wśród osób mających kontakt z reklamą w czasopismach ten wzrost wyniósł aż 15,5 proc., dając 8,5 punktu różnicy.

Średni wzrost sprzedaży w wyniku kampanii w magazynach

Efektywność kampanii: magazyny w kampaniach multimedialnych

W kampaniach multimedialnych wykorzystujących również radio czy telewizję czasopisma są pomocne na każdym z etapów procesu prowadzącego do zakupu: od budowania świadomości o produkcie, przez tworzenie więzi emocjonalnej, aż do samej transakcji. Dodanie czasopism do kampanii uwzględniającej reklamę w internecie i telewizji zwiększa znajomość i świadomość marki, świadomość reklamy, kojarzenie komunikatu, pozytywny stosunek do marki, intencję zakupu. Korzyści płynące z wykorzystania czasopism są tym większe, im bardziej konsument zbliża się do zakupu produktu.

W kampaniach, w których telewizja stanowi główne medium, reklama prasowa ma dużą wartość dla wszystkich większych grup odbiorców docelowych, we wszystkich kategoriach produktów, w przypadku produktów świeżo wprowadzanych na rynek, zarówno dla mniejszych, jak i dużych marek.

W przypadku małych marek i przy wchodzeniu produktu na rynek czasopisma podnoszą świadomość marki, główna korzyść dla dużych marek płynie natomiast z poprawy komunikatywności kampanii.

Przy przechodzeniu z etapu prowadzącego ku sprzedaży do etapu sprzedaży wydajność jest znacznie wyższa w przypadku, gdy wykorzystana jest i telewizja, i prasa, niż gdy w użyciu jest jedynie reklama telewizyjna.

Przy zachowaniu tego samego budżetu dodanie czasopism do telewizji i internetu w kampanii reklamowej podnosi sprzedaż. Wielokrotnie dowiedziono, że reklamodawcy inwestują zbyt wiele pieniędzy w reklamę telewizyjną i internetową. Te same środki przeniesione na reklamę w czasopismach znacznie skuteczniej podnoszą sprzedaż, a więc i zysk.

Brytyjskie badania AdSense firmy IPC Media z 2012 r.  wykazały, że 61 proc. respondentek zgodziło się, że bardziej prawdopodobne jest, iż zapamiętają daną markę po zobaczeniu reklamy zarówno w czasopiśmie, jak i telewizji niż po obejrzeniu jej tylko w telewizji. Z kolei 56 proc. przyznało, że lepiej zapamiętają markę, jeśli prasa dodana jest do reklamy on-line.

Dowodów na skuteczność kampanii reklamowych w prasie dostarczyły też amerykańskie badania "CrossMedia" instytutów Dynamic Logic i Millward Brown z 2007 roku. Dokonano w nich pomiaru kampanii używających różnych mediów. Ogólna analiza 32 kampanii, które zainwestowały znaczną część budżetu w magazyny drukowane, wykazała, że pod względem kreowania stosunku konsumentów do marki czasopisma i inne platformy mediowe osiągają lepsze efekty, gdy ze sobą współpracują.

Dla każdej kampanii zmierzono pięć etapów procesu prowadzącego do zakupu produktów: wspomaganą znajomość marki, świadomość reklamy, kojarzenie komunikatu, preferencję marki i intencję zakupu. Na każdym kroku mierzono efektywność poszczególnych mediów. Magazyny miały duży wkład w każdy z opisanych pięciu etapów: m.in. podniosły świadomość marki o 5 proc., a także chęć zakupu o 9,3 procent. Perswazyjny aspekt czasopism okazał się tu dwukrotnie silniejszy od telewizji, która podniosła chęć kupna produktu o 4,6 procent.

Wpływ dodania kampanii w czasopismach do kampanii telewizyjnej. Średnia różnica wzrostu (w proc.) wobec grupy kontrolnej (dane z 32 kampanii)

Do podobnych wniosków doprowadziło włączenie do badania reklamy internetowej. Czasopisma miały znaczący wpływ na każdym z etapów. Magazyny podniosły świadomość marki o 5,7 proc., w kategorii pozytywnego stosunku do marki osiągnęły 7,3 proc. z 11,8 wzrostu z całej kampanii. W przypadku zaś wpływu na zakup produktu wynik magazynu wynosił 7 proc. z 12,6 proc. dla wszystkich mediów. Na każdym z etapów kampanii czasopisma osiągnęły wynik efektywności wyższy niż telewizja i internet razem wzięte.

Podsumowując, wkład magazynów w skuteczność kampanii multimedialnej wspólnie z telewizją wynosił 53 proc., telewizji zaś - 47 procent. Odbyło się to przy znacznie niższych kosztach inwestycji w reklamę w czasopismach. Reklamy w czasopismach dostarczyły znacznie wyższego zwrotu z inwestycji niż reklamy telewizyjne. Podobnie wypadły czasopisma, gdy do kampanii multimedialnej dodano jeszcze internet. Magazyny przyczyniły się do wzrostu efektywności w 43 proc., telewizja - w 40 proc., internet tylko w 17 procentach.

Ocena efektywności mediów przy użyciu modeli ekonometrycznych

Na rynku mediów modelowanie ekonometryczne może być bardzo przydatne. Pomaga określić najskuteczniejszy sposób wykorzystania czasopism przez konkretnego reklamodawcę i dać statystyczny dowód na efektywność czasopism.

Wielu autorów modeli ekonometrycznych dokonuje jednak przy badaniu czasopism przeoczenia polegającego na założeniu, że poziom czytelnictwa osiągnięty w ciągu tygodnia jest ostateczny i po tym okresie nie wzrasta. Uzyskiwano przez to błędny wniosek całkowitej oceny efektywności kampanii, a konkretnie zaniżenie wartości czasopism oraz generowanego przez nie zwrotu z inwestycji przeciętnie o jedną piątą. Taki wniosek płynie z wyników badań autorów amerykańskiej publikacji "Magazines & Media Mix Models: Prescription for Success". Do bardziej prawdziwych wyników oceny efektywności czasopism doszło na skutek realnego przeliczenia czytelnictwa czasopism, odbywającego się osobno dla każdego tygodnia miesiąca, a nie tylko w pierwszym tygodniu od wydania czasopisma.

Czasopisma gromadzą czytelników przez dłuższy czas, dodatkowo różni się ten czas w zależności od tytułu. Jeśli twórcy modeli i agencje mediowe wezmą pod uwagę dane o akumulacji czytelnictwa, to sami powinni odkryć, jak imponujące mogą być wskaźniki zwrotu z inwestycji przy kampanii reklamowej z udziałem czasopism.

źródło: FIPP